Türk yazarı, tercüman Aşur Özdemir ile buluşma

El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi Gazetecilik Fakültesi’nde Türk yazarı, tercüman ve bir bilim adamı Aşur Özdemir ile bir görüşme gerçekleştirildi. Toplantıya UNESCO Gazeteciliği ve İletişim Bölümü öğretmenleri, yüksek lisans öğrencileri ve öğrencileri katıldı. Aşur Özdemir, Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Ödülü ve platin «Tarlan» ödüllü yazarı Dulat Isabekov’un davetlisi olarak «Isabekov’un Dünyası» tiyatro festivali için Almatı’ya geldi.

Davetimizi sıcak bir şekilde kabul etti ve memnuniyetle buluşmayı kabul etti. Kazak yazarların iki yüzden fazla hikâyesini Türkçeye çevirdi. Tercüme edilen öyküler, 2006 yılında «Mavi Fırtına» adı altında küçük bir kitap olarak yayımlandı. «Modern Kazak Hikâyeleri» (2021) adlı kitap, otuz Kazak yazarın otuz hikâyesinin tercümesini içermektedir. «Bauyrzhan Momyshuly, Türkistan’ın cesur çocuğu» (2021) monografisi yayınlandı. Tercüman olarak M.Dulatuly’nin «Talihsiz Jamal», S.Toraygyruly’nin «Kamar Sulu» ve «Kim suçlu?» romanları, Ş.Murtaza’nın «Kızıl zebe» («Kırmızı Ok») adlı romanından beş cilt, D.İsabekov’un «Beket», «Savaş Görmedik», «Dermene», «Okpek Zholaushi», «Tirşilik» ve «Gauhar Taş» adlı öyküleri Türkçeye çevrildi.

Açık formatta olarak gerçekleşen toplantıda katılımcılar sorular sorarak klasik yazarlarımızın eserlerinin Türkçeye çevrilmesi hakkında konuştu. Ömrünü sadece Kazakçayı kalbiyle seven kazak yazarlarının eserlerini tercüme etmeye adayan konuğumuz, Kazak dilini özgürce konuşarak kazak halkına, geleneklerimize ve dilimize olan sevgi ve saygısını dile getirdi. Yazarın Kazakça, Rusça, Özbekçe dillerini de bildiğini belirtmek gerekir. Aşur Özdemir: «Kazakça en zengin dillerden biridir. Kazak halkını ve Kazak dilini çok seviyorum. Anadilini iyi hissediyorum, Kazak dilini bir ölçüde anladığımı düşünüyorum. İlk defa gençliğimde Ahmet Yesevi’nin adını taşıyan Uluslararası Kazak-Türk Üniversitesi’ne gönderildim. Türkistan’a gelmek benim için büyük bir mutluluktu. Orada Kazak dilini ve Kazak geleneklerini öğrendim. 9 yıl Türkistan’da yaşadım. Elbette zor durumlar oldu ama ben sadece iyiyi hatırlıyorum» – dedi. Kazakça çok kitap okuyan Aşur bey, Kazakistan’da kaldığı süre boyunca yaklaşık beş bin kitap satın alarak ülkesine gönderdi.

Toplantı sırasında konuğumuza birçok soru soruldu, örneğin eserleri çevirirken ortaya çıkan zorluklar, kazak yazarın eserlerini çevirmekten hoşlandınız vb. Aşur Özdemir: «Çeviri çok emek isteyen bir dünya. Örneğin: İnsanların ulusal-kültürel özelliklerini gösteren isimlerin «egzotik kelime hazinesini» tercüme ederken gerçekçiliği, alternatif kelimeleri tercüme etmek zorlaştı. Örneğin, bir «şanırak», bir «saukele» vb. Çeviri de yazarın üslubuna bağlıdır, her yazarın kendi üslubu vardır. A.Baitursynov’un «Seçilmiş Eserler’inin» bazı terimlerini tercüme etmek özellikle zordu. Bauurzhan Momyshuly’nin eserlerini ve Sherkhan Murtaza’nın «Kırmızı Ok» romanını çevirmek benim için daha kolay oldu. Yazar ayrıca şairlerimiz A. Bakhtigereva, M. Aitkozhina’nın şiirlerini tercüme ettiğini ve gelecekte Magzhan Zhumabayev’in şiirlerini tercüme etmek istediğini söyledi.

Etkinlik sonunda konuğumuz eserlerini üniversite kütüphanesine takdim ederek gençlere çalışmalarında başarılar diledi. Yaratıcı Etkinliğin Gazetecilik Fakültesi lisans ve öğrencilerine manevi zenginlik sağladığına inanıyoruz.

Safura Böribayeva, Aikerim Alimzhanova
El-Farabi Kazak Milli Üniversitesi
Gazetecilik Fakültesi
UNESCO Gazeteciliği ve
İletişim Bölümü