Nerede Hata Yaptık

İslam alemi büyük sıkıntı ve kaos içerisinde. Emperyalist ve Siyonist güçler ve onların işbirlikçileri, İslam’ı ve Müslümanları terörle eşdeğer görüyor. İslam alemi baskı, işgal, saldırı ve tahakküm altında! Gazze’de korkunç katliamlar yaşandı ve yaşamaya devam etmektedir. Başta İslam alemi dediğimiz güruh ise bu katliamları canlı izlemektedir. Sivil katliam, devletlerin ortak müdahalesini gerektiren en önemli suçlardandır. Artık bu seviyeler aşılmış ve bebekler keyfi öldürülmekte, aileler parçalanmış bebek cesetlerini poşetlerle toplamaktadır. İslam alemi ise bu acı tabloyu sadece izlemektedir. Yazık hem de çok yazık!.. Müslümanları ayakta tutan akıl ve vahiy birlikteliği kaybolmuş adeta kanatları kırılmış bir kuşa dönmüşler. Oysa İslam’ın ilk gününden beri vahiy ile akıl birbirini tamamlayıcı olarak görülmüş ve Kur’an’da sürekli akdetmeye, Fikretmeye vurgu yapılmıştır. Ama zaman ilerledikçe temel ilkenin ihmal edildiğini görüyoruz.

Ne zaman ki İslam dünyası din ve bilimi birbirinden ayırdı ve tabii bilimleri ihmal etti, o günden beri Müslümanların iki yakası bir araya gelmedi. Din ve bilim bir kuşun iki kanadı gibidir, biri olmadan diğeri bir işe yaramaz. Kanatlardan biri ahlak ve adalet diğeri ise bilim ve fendir.

Günümüzde İslam dünyasında niçin evrensel bir ahlak ve adalet anlayışı üretilemediği, ahlaki erozyonun neden durdurulamadığı ve neden ahlaki açıdan güçlü ve sorumluluk sahibi bireyler yetiştirilemediği önemli tartışma konularından biridir. Her ne kadar kabul edilmek istenmese de Müslümanların sözüne ve ticaretine güvenilmez oldukları iddiası karşımızda durmaktadır. Madem uzun zamandır ahlaklı ve erdemli bir toplum oluşturulamıyor o zaman Müslüman toplumların klasik ahlak anlayışını, vicdan ve değerler eğitimini öncelikli olarak güncellemeleri gerekmektedir. Ahlak ve değerler eğitimi ile donatılmış sağlam bir eğitim modeli geliştirilemediği sürece, Müslümanlık şekilden ibaret bir kültüre dönüşme tehdidiyle karşı karşıya kalacaktır. Kendi toplumunun iç barışını ve ahlaki normlarını sağlayıp güvenilir bir insan modeli oluşturamayan bir din, başkalarına nasıl umut ve gelecek vadedebilir? Geçmişte yabancı bir beldeye gidenlere siz kimsiniz diyenlere “biz Müslümanlarız” denildiğinde büyük bir kabul ve saygı görürken; günümüzde tam tersi bir muamelenin oluşması hem dikkat çekici hem de üzücüdür. Peygamberimizin gönderiliş gayelerinin başında güvenirlik ve güzel ahlakı tamamlamak gelmektedir. Sözü ve özüyle güzel bir ahlak ile tamamlayan bir dindarlığın bireye, topluma faydası olmadığı gibi aksine topluma ve dinin bizzat kendisine zarar vermektedir. Koyu bir dindarlığın temelinde güzel ahlak ve adalet anlayışı olmadıkça ve bu da dışarıya aksetmedikçe sonuç taassubu ve din istismarını doğuracaktır. Bütün bu Handikapları ancak ciddi bir eğitimle aşılabilir. Almanya her iki Dünya Savaşı’nda yerle bir olmasına rağmen 20 yıl gibi kısa bir süre içerisinde sağlam temellere oturmuş eğitimleri sayesinde dünyanın süper ülkeleri arasına girmiştir.

Modern dönemin bir gereği olarak kırsaldan göçlerle hızlı şehirleşme aynı zamanda sosyokültürel yapı ve inanç bağlılıklarını da şekillendirmiştir.  Müslüman dünyası ile eş zamanlı olarak Türkiye’de de siyasal İslamcı partiler seçimlerde yükseliş gösterdiler ve bir süre sonra iktidara geldiler. Ancak bu süreçte ekonomik, siyasal temsiliyet ve kamusal alanda görünürlük açısından büyük avantajlar elde edilmesine rağmen eğitim, kültür, adalet ve ahlak yönüyle pozitif bir değer oluşturulamadığı gibi hukuksuzluk, kayırmacılık ve yolsuzluğun önlenememesi, toplumun önündeki bürokrat ve siyasilerin yanlış işlerle anılması, siyasal İslamcı partilere yönelik umutların kaybedilmesine yol açmıştır. Toplumda adalet ve ahlaki bir dönüşüm ve ilerleme oluşturma vaadiyle gelenler, her türlü hukuksuzluğa ve toplumsal ahlaki dejenerasyona engel olamadıkları gibi derinleşmesine yol açtıkları yönündeki suçlamalar giderek artmıştır. İslam dünyasının çağımızda kendi çocuklarını bile ikna edebilecek bir ahlak felsefesi üretememesi ve bilgi birikimi oluşturamaması önemli bir sosyolojik sorun olarak Müslüman dünyanın önünde durmaktadır.

Ülkeyi yönetmeye talip olanlar, sosyal ve kültürel münasebetlerini İslam’ın öngördüğü adalet ve ahlak anlayışına göre dizayn etmedikçe toplum nezdinde kabul görmeleri mümkün değildir. Peygamber Efendimiz döneminde üç papaz Medine’ye gelerek Efendimize bazı sorular sorarlar. Mescidi nebeviye gitmeden önce, Medine’nin alış veriş pazarını gidip gezmeye giderler. Epey bir teftişten sonra, dönüp direk olarak Efendimiz’in huzuruna girip biz Müslüman olmaya geldik, bize İslam’ı öğret derler. Kâinatın Efendisi, tebessüm edip işin iç yüzünü onlara sorar: Size daha bir şey anlatmadığım halde neden hemen Müslüman olmaya karar verdiniz buyurduğunda, onlar: Ya Resulullah, biz önce Medine pazarına gidip senin sahabenin hal ve hareketlerini gözlemledik. Bu insanların, daha önce içinde bulundukları hal ve hareketlerini bildiğimiz için; onların bu kadar kısa bir süre zarfında Kamil insan olmalarının ancak hak bir mesajla mümkün olabileceğine inandık ve iman etmeye karar verdik diye cevap verirler. Evet, ya şimdi Yaşadığımız çağda ve coğrafyada ve İslam aleminin genel durumuna şöyle baktığımızda, emin ve örnek insan modelinden kaç kişiyi bulabiliriz? Japon bir iş adamı diyor ki, Müslüman ülkelerden bize gelip elektronik malzeme siparişini verenler; malzemenin yan sanayisinden olmasını ama üzenlerine uluslararası markaların etiketini vurmamızı bizden isterler. Yemeğe davet ettiğimizde, haram gıda ve domuz etinin olup olmadığını sorarlar. Acaba İslam dininde, insanları aldatmak, domuz etinin haram olmasından daha mı hafif diye hayretini dile getirmiştir. Müslüman, ticarette, siyasi hayatta, sosyal münasebetlerinde, komşuluk ve arkadaşlık ilişkilerinde; hasılı hayatının her alanında, ahlak ve erdem temelinde İslami bir yaşam kurmadıkça bu sıkıntılar devam edecektir. İslam dünyası bu makus talihini yenmek için ahlak ve erdemin yanında fenni ilimleri de aynı derecede önemseyen yeni bir eğitim paradigması ile ancak mümkün olur.

Mahmut Öteleş

Eğitimci Yazar